سوالات متداول

طوطی کاسکوی من پرهای سینه‌اش را می‌کند (پرکنی)، چه باید بکنم؟

پرکنی یک اختلال پیچیده است که می‌تواند دلایل متفاوتی از جمله عفونت‌های انگلی، درگیری‌های قارچی پوست، بیماری‌های ویروسی (مانند PBFD) و یا استرس‌های محیطی و عصبی داشته باشد. فورا مراجعه کنید.

جوجه بلبل من روی یک پا راه می‌رود و زیر بالش سیاه شده، مشکل چیست؟

سیاه شدن و عدم ایستادن روی پا می‌تواند نشانه قانقاریا، نکروز بافتی یا عفونت‌های شدید و شکستگی باشد. این مورد یک اورژانس است و باید فوراً مراجعه کنید.

عروس هلندی من نزدیک دو ماه است که خس‌خر شدید دارد و نمی‌تواند راحت نفس بکشد. داروی بازکننده تنفسی دادیم اما تأثیری نداشته است. چه کار کنم؟

مشکلات تنفسی مزمن و خس‌خر در عروس هلندی می‌تواند نشانه‌ای از درگیری‌های پیشرفته در کیسه‌های هوایی (مانند عفونت‌های قارچی آسپرژیلوس)، مایت‌های تنفسی، یا حتی مشکلات ساختاری و قلبی باشد. این موارد با داروهای بازکننده عمومی درمان نمی‌شوند و نیاز به بررسی دقیق (نظیر آندوسکوپی یا تصویربرداری) دارند.

شاه طوطی ۴ ساله‌ای دارم که به تازگی به شدت پرریزی داشته و وزن کم کرده است. آیا کاهش وزن به خاطر پرریزی است؟

کاهش وزن مداوم، خصوصاً اگر استخوان جناغ سینه کاملاً لمس شود (حالت سینه کاردی)، به هیچ‌وجه فقط به خاطر پرریزی نیست و نگران‌کننده است. این نشانه سوءتغذیه مزمن، درگیری با انگل‌های روده‌ای یا اختلال در جذب مواد غذایی است. حتماً پرنده باید از نظر وزن، کیفیت مدفوع و آزمایشات انگلی بررسی دقیق شود.

به بلبل هزار (حدود یک ماهه) که چشم‌هایش اشک‌آلود بود، مولتی‌ویتامین در آب دادم و به شدت بدحال شد (عدم تعادل و تلوتلو خوردن). مشکل چیست؟

علائم ذکر شده در پرنده شما (اشک‌آلودگی چشم‌ها و سپس درگیری سیستم عصبی) نشانه بروز عفونت سیستمیک حاد (باکتریایی یا ویروسی) است. دادن مولتی‌ویتامین در زمان عفونت نه تنها کمکی نمی‌کند، بلکه ممکن است فشار مضاعفی بر کبد وارد کند. پرنده در شرایط اورژانسی است و برای تجویز آنتی‌بیوتیک اختصاصی باید فوراً مراجعه کنید.

عروس هلندی من چند روز است که دهان باز نمی‌کند. بسیار لاغر شده، چشمانش خمار است و منقارش قفل شده. چه کنم؟

این علائم نشان می‌دهد که پرنده شما مدت‌هاست بیمار بوده و اکنون به مرحله فوق اورژانسی و شوک رسیده است. قفل شدن منقار و بی‌حالی شدید نیازمند احیای فوری است. باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید تا سرم و داروهای نجات‌بخش (تزریقی) دریافت کند.

یک عروس هلندی آلبینو دارم که یک چشمش نابینا شده است. اخیراً در همان چشم یک توده سفید رنگ (شبیه کاتاراکت) پیدا شده و چشمش را زیاد می‌بندد، اما ترشح و عفونت ندارد. چه کنم؟

جهش آلبینو در عروس هلندی‌ها، آن‌ها را به شدت مستعد بیماری‌های چشمی ژنتیکی (از جمله کاتاراکت یا آب‌مروارید) و حساسیت به نور می‌کند. باز و بسته کردن مداوم نشانه درد، خشکی چشم یا التهاب قرنیه است. اگر زمان زیادی از این حالت گذشته باشد، احتمال آسیب دائمی بالاست و باید برای تجویز قطره‌های کنترلی فوراً معاینه شود.

عروس هلندی من ۳ روز است اصلاً غذا نمی‌خورد، همش خواب است و می‌لرزد. با سرنگ سرلاک می‌دهم اما بالا می‌آورد. چه کار کنم؟

این علائم (بی‌اشتهایی مطلق، خواب‌آلودگی، لرزش و استفراغ) نشان‌دهنده فاز انتهایی یک بیماری حاد (احتمالاً درگیری شدید گوارشی یا توکسمی) است. دادن سرلاک اجباری در زمان استفراغ فقط باعث خفگی و ورود غذا به ریه می‌شود. پرنده در شرایط فوق‌اورژانسی است و باید سریعاً به کلینیک منتقل شود.

پای مرغ مینای من زخم شده بود و خود به خود خون آمد. من با وازلین و پماد تتراسایکلین آن را چرب کردم اما هنوز پایش را بالا می‌گیرد و درد دارد. آیا شقاق است؟

استفاده از وازلین و آنتی‌بیوتیک انسانی (مانند تتراسایکلین) بدون مشورت دامپزشک، کار کاملاً اشتباهی است و می‌تواند باعث مسدود شدن منافذ پوست و تشدید عفونت یا ایجاد قارچ شود. در مرحله اول غذاهای چرب را قطع کنید و برای شستشوی اصولی زخم و دریافت داروی اختصاصی پرندگان مراجعه نمایید.

مدتی است مدفوع کاسکوی من بوی بدی می‌دهد و سبز پررنگ است. آبکی نیست اما نگرانم. چه باید بکنم؟

اگر اخیراً ماده غذایی جدیدی (مثل سبزیجات خاص یا پلت رنگی) به جیره اضافه کرده‌اید، تغییر رنگ مدفوع جای نگرانی ندارد. اما «بوی بد و نامطبوع» در مدفوع طوطی‌سانان هرگز طبیعی نیست و غالباً نشانه عفونت‌های باکتریایی روده (مثل سالمونلا یا ای‌کولای) است. اگر پرنده دپرس شده، باید آزمایش مدفوع گرفته شود.

عروس هلندی‌های من تخم می‌گذارند اما جوجه نمی‌شود، علت چیست؟

عدم نطفه‌داری تخم‌ها دلایل متعددی دارد: عقیمی، ضعف اسپرم، نور نامناسب، آشیانه غیراستاندارد، کمبود ویتامین A و E. استفاده از مکمل‌های حاوی E+SELENIUM می‌تواند موثر باشد.

عروس هلندی مادر، سر جوجه ۲۰ روزه‌اش را نوک می‌زند و خون می‌اندازد، چه کنم؟

این رفتار غالباً یک اختلال رفتاری در پرنده والد است. بهتر است جوجه را فورا جدا کرده و به صورت دستی با سرلاک مخصوص پرندگان تغذیه کنید.

جوجه‌های تازه متولد شده پرندگانم صدای اضافه‌ای از داخل بدنشان شنیده می‌شود (تق‌تق می‌کند) و بعد از یک هفته می‌میرند. نتیجه آزمایش هم باکتری گرم منفی و مخمر نشان داده. بیماری چیست؟

مرگ و میر جوجه‌ها در هفته اول تولد با این علائم (صدای تنفسی)، معمولاً به دلیل انتقال عمودی عفونت از والدین به تخم (بیماری‌های ثانویه مانند کاندیدیازیس یا باکتری‌های گرم منفی روده) رخ می‌دهد. آزمایشات قبلی باید در آزمایشگاهی معتبرتر و روی لاشه جوجه تکرار شود تا عامل پاتوژن اصلی برای گله شما شناسایی و ریشه‌کن شود.

جوجه مرغ عشق چهار روزه‌ای دارم که از زمان تولد اصلاً رشد نکرده، اما جیک‌جیک می‌کند و مادر به او غذا می‌دهد. چه کنم؟

گاهی جوجه‌هایی که در یک کلاچ دیرتر متولد می‌شوند، توان رقابت با جوجه‌های بزرگتر را ندارند (عقب‌ماندگی در رشد). با این حال تا زمانی که پرنده ۱۴ روزه نشده، به آن دست نزنید و بگذارید روند طبیعی طی شود. اگر مادر به درستی غذا می‌دهد، صرفاً جیره والدین را با غذاهای نرم و تقویتی غنی کنید.

در دستگاه جوجه‌کشی، جنین بوقلمون در روز آخر هچ، زرده را جذب نکرده و درون تخم مرده است. علت چیست؟

مرگ جنین در روزهای پایانی هچ و عدم جذب زرده، غالباً به دلیل نوسانات و عدم تنظیم صحیح دما و رطوبت در روزهای آخر دستگاه، یا عدم چرخش مناسب تخم بوقلمون در داخل دستگاه جوجه‌کشی رخ می‌دهد.

چه غذاها و میوه‌هایی برای تغذیه مرغ مینا مناسب است؟

از پلت‌های تجاری باکیفیت (با آهن کم) همراه با میوه‌های تازه مانند سیب و موز استفاده کنید. مصرف آووکادو، شاه‌توت و خربزه ممنوع است.

طوطی من (عروس هلندی/ملنگو) مدام خود را به میله‌ها یا چوب قفس می‌مالد و گوشه‌گیر شده است. علت چیست؟

این رفتار معمولاً نشان‌دهنده شروع رفتارهای جنسی و مستی در پرندگان است، اما در برخی موارد می‌تواند به دلیل درگیری‌های انگلی ناحیه مخرج یا مشکلات گوارشی نیز باشد. اگر امکان تهیه جفت ندارید، با کاهش دانه‌های گرم (مثل شاهدانه) و تنظیم نور محیط، می‌توانید این حالت را کنترل کنید. برای اطمینان و همچنین اصلاح ناخن‌ها، پرنده را در یک باکس کوچک مخصوص حمل قرار داده و برای معاینه بیاورید.

یک کبوتر چاهی پیدا کردم که شکستگی لگن و اسهال داشت و تلف شد. آیا احتمال انتقال آنفلوانزای مرغی وجود دارد؟

نگران آنفلوانزا نباشید. تلف شدن پرنده احتمالاً به دلیل خونریزی داخلی ناشی از شکستگی کهنه، عفونت سیستمیک باکتریال یا قارچی بوده است. در برخورد با پرندگان وحشی مصدوم، رعایت اصول اولیه بهداشتی کفایت می‌کند و قصوری متوجه شما نیست.

مرغ مینای من کف پاهایش ملتهب و قرمز شده بود. با دارو بهتر شد اما کنار انگشتش هنوز درگیر است. علت چیست؟

یکی از علل اصلی بروز این مشکل (بامبل فوت یا میخچه) در مرغ مینا، کم بودن زمان آزادی پرنده خارج از قفس و یا قرارگیری طولانی مدت روی چوب‌های نشیمن نامناسب (لبه‌های نازک یا پلاستیکی) است. با تعویض چوب به انواع طبیعی با قطرهای متفاوت و دادن آزادی بیشتر، این مشکل سریع‌تر حل می‌شود.

مرغ لاری من دور چشمش ورم کرده، چشمش بسته شده، صدای خرخر می‌دهد و اسهال آبکی دارد. مشکل چیست؟

این علائم در پرندگان صنعتی و طیور بومی، معمولاً نشان‌دهنده درگیری با بیماری‌هایی نظیر کوریزای عفونی (Coryza) یا سندرم تورم سر (SHS) است. این بیماری‌ها به شدت واگیردار هستند. پرنده باید فوراً از گله جدا شده و بر حسب نوع عامل درگیرکننده، آنتی‌بیوتیک اختصاصی توسط دامپزشک دریافت کند.

مرغ من دچار آسیت (آب آوردگی شکم) شده است. یک بار آب آن تخلیه شد اما مجدداً شکمش آب آورده است. چه کار کنم؟

آسیت یک علامت ثانویه است و منشأ آن غالباً نارسایی کبد یا مشکلات قلبی-عروقی است. در این حالت تخلیه آب به تنهایی کافی نیست. باید پروتئین جیره غذایی را کاهش داده و مکمل‌های حاوی ویتامین E، سلنیوم و اسیدهای آمینه به غذا بیفزایید. برای کنترل قطعی، معاینه کبد الزامی است.

یک جغد شاخدار جوجه پیدا کرده‌ام که فقط به او گوشت گاو می‌دهم. الان بی‌حال شده، می‌لرزد و گردنش شل شده است.

تغذیه جوجه پرندگان شکاری با گوشت خالص گاو کاملاً اشتباه است، زیرا باعث فقر شدید کلسیم و بروز بیماری متابولیک استخوان (MBD) و فلجی می‌شود. لرزش و بی‌حالی نشان‌دهنده شوک متابولیک است. پرنده باید فوراً تحت سرم‌تراپی و کلسیم‌درمانی قرار گیرد.

آیا می‌توانم طوطی‌ام را در محل کارم که عطر فروشی است و بوی عطر دائماً در هواست، نگهداری کنم؟

خیر. دستگاه تنفسی پرندگان (به دلیل وجود کیسه‌های هوایی متعدد) بسیار حساس‌تر از انسان است. استنشاق مداوم مواد شیمیایی، عطر، اسپری‌ها و مواد معطر، تأثیر سوء و جبران‌ناپذیری بر سیستم تنفسی پرنده خواهد داشت و می‌تواند منجر به مسمومیت و خفگی شود.

چند روزی است که طوطی من هنگام پرآرایی، علاوه بر پرزهای سفید، پوسته‌های ریز طوسی‌رنگ (شبیه شوره) به اطراف می‌ریزد. آیا بیمار است؟

ریزش مقداری پوسته در زمان پرآرایی طبیعی است (غلاف‌های کراتینی پرهای جدید)، اما اگر حجم پوسته‌ها زیاد باشد، نشان‌دهنده خشکی شدید پوست ناشی از کمبود رطوبت محیط، کمبود ویتامین A در جیره غذایی و به طور کلی ضعف در مدیریت تغذیه است. افزودن مکمل‌های مناسب و آب‌تنی با آب خالص پیشنهاد می‌شود.

کاسکوی من پس از مصرف پلت جدید، دچار استفراغ و اسهال شده است. چه اقدامی لازم است؟

استفراغ در طوطی‌سانان همیشه یک نشانه بسیار خطرناک از درگیری حاد گوارشی، مسمومیت یا عفونت باکتریایی/قارچی است. در صورت بروز استفراغ، دادن هرگونه دارو یا غذای جدید را متوقف کرده و بدون فوت وقت به کلینیک مراجعه کنید.

کاسکوی ۶ ماهه‌ای دارم که قبلاً درگیری روده‌ای و تنفسی داشت و دارو مصرف کرد. الان شیطون و سرحال است، اما مدفوعش آبکی است و گاهی تندتند دفع می‌کند. غذایش تخمه، نخود پخته و موز است. آیا طبیعی است؟

شل بودن و افزایش میزان آب در مدفوع پرنده، اگر در جیره غذایی او میوه تازه و سبزیجات (با درصد آب بالا) وجود داشته باشد، تا حدودی طبیعی است. اما با توجه به سابقه بیماری گوارشی پرنده، اگر این وضعیت با قطع میوه هم ادامه پیدا کرد یا رنگ آن تغییر یافت، حتماً برای بررسی مجدد به کلینیک مراجعه کنید.

عروس هلندی نر ۲ ساله‌ام دچار مسمومیت فلزی شده است. آیا راه درمانی به جز مصرف آمپول کلسیم EDTA وجود دارد؟

بله، در کنار کلسیم EDTA (که اصلی‌ترین داروی شلات‌کننده فلزات سنگین مانند سرب و روی است)، از ترکیبات دیگری مانند D-Penicillamine و درمان‌های حمایتی (مایع‌درمانی، محافظ‌های گوارشی) نیز بسته به شدت مسمومیت و نوع فلز استفاده می‌شود. انتخاب پروتکل درمانی دقیق باید توسط متخصص طیور انجام شود.

مرغ تخم‌گذار من در محل تخم‌گذاری می‌نشیند (مثل زمان تخم‌گذاری) ولی بعد از ۱۵ دقیقه بلند می‌شود و تخمی نمی‌گذارد. دلیلش چیست؟

این رفتار می‌تواند به دلیل کمبود کلسیم و مواد معدنی برای شکل‌گیری پوسته تخم، و یا اختلالات مجاری تخم‌بر (نظیر گیر کردن تخم نرم در مجرا) باشد. حتماً در جیره آن‌ها کربنات کلسیم، مکمل‌های معدنی، و مولتی‌اسیدآمینه‌های مناسب (مثل نوتری‌وال) اضافه کنید و سیستم نوردهی سالن را نیز بررسی کنید.

گله صنعتی من درگیر بیماری نیوکاسل شده، کاملاً بی‌حال و بی‌اشتها هستند و تلفات شدیداً افزایشی است. چه کنم؟

در صورت بروز تلفات شدید ناشی از بیماری نیوکاسل در گله، زمان بسیار حیاتی است. سریعاً و در اولین فرصت برای دریافت راهکارهای کنترلی اورژانسی و پروتکل درمانی با شماره کلینیک تماس تلفنی بگیرید.

من یک عروس هلندی نر کاملاً دستی (یک ساله) دارم. الان یک هفته است برایش جفت گرفتم اما اصلاً طرفش نمی‌رود و حتی با هم دعوا می‌کنند. آیا باید جفتش را عوض کنم؟

طوطی‌سانانی که از بچگی توسط انسان بزرگ شده و کاملاً دستی هستند، انسان را به عنوان جفت خود می‌پذیرند (پدیده Imprinting). به همین دلیل معمولاً جفت همنوع خود را رد کرده یا با آن پرخاشگری می‌کنند. آوردن جفت برای پرنده دستی توصیه نمی‌شود.

آیا کوتاه کردن پرهای پرواز طوطی (قیچی کردن) برای دستی کردن آن مشکلی ایجاد می‌کند؟ و چقدر طول می‌کشد تا دوباره رشد کنند؟

ما در کلینیک سیمرغ، با قیچی کردن پرهای پرواز کاملاً مخالفیم (مگر در موارد خاص پزشکی). پرواز یک نیاز طبیعی و حیاتی برای سلامت قلب و روان پرنده است. کوتاه کردن پرها باعث افسردگی، چاقی و گاهی شروع پرکنی می‌شود. پرهای قیچی شده تا زمان پرریزی بعدی (تولک رفتن) که ممکن است ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد، جایگزین نمی‌شوند.

مرغ مینای من یک کش مو را قورت داده است. از دیروز به او پارافین خوراکی داده‌ام اما آن را دفع نکرده یا بالا نیاورده است. روش را ادامه دهم؟

خیر! بلعیدن اجسام خارجی (مثل کش مو، نخ، پلاستیک) در مرغ مینا بسیار شایع است و می‌تواند باعث انسداد کامل دستگاه گوارش (چینه‌دان یا سنگدان) و مرگ سریع شود. دادن پارافین در موارد انسداد سخت کمکی نمی‌کند. پرنده باید فوراً برای خارج کردن جسم خارجی (احتمالاً از طریق جراحی یا آندوسکوپی) به کلینیک ارجاع داده شود.

سوالات متداول

بیماری‌ها و ناهنجاری‌ها

طوطی کاسکوی من پرهای سینه‌اش را می‌کند (پرکنی)، چه باید بکنم؟

جوجه بلبل من روی یک پا راه می‌رود و زیر بالش سیاه شده، مشکل چیست؟

عروس هلندی من نزدیک دو ماه است که خس‌خر شدید دارد و نمی‌تواند راحت نفس بکشد. داروی بازکننده تنفسی دادیم اما تأثیری نداشته است. چه کار کنم؟

شاه طوطی ۴ ساله‌ای دارم که به تازگی به شدت پرریزی داشته و وزن کم کرده است. آیا کاهش وزن به خاطر پرریزی است؟

به بلبل هزار (حدود یک ماهه) که چشم‌هایش اشک‌آلود بود، مولتی‌ویتامین در آب دادم و به شدت بدحال شد (عدم تعادل و تلوتلو خوردن). مشکل چیست؟

عروس هلندی من چند روز است که دهان باز نمی‌کند. بسیار لاغر شده، چشمانش خمار است و منقارش قفل شده. چه کنم؟

عروس هلندی من ۳ روز است اصلاً غذا نمی‌خورد، همش خواب است و می‌لرزد. با سرنگ سرلاک می‌دهم اما بالا می‌آورد. چه کار کنم؟

پای مرغ مینای من زخم شده بود و خود به خود خون آمد. من با وازلین و پماد تتراسایکلین آن را چرب کردم اما هنوز پایش را بالا می‌گیرد و درد دارد. آیا شقاق است؟

مدتی است مدفوع کاسکوی من بوی بدی می‌دهد و سبز پررنگ است. آبکی نیست اما نگرانم. چه باید بکنم؟

پرورش و جوجه‌کشی

عروس هلندی‌های من تخم می‌گذارند اما جوجه نمی‌شود، علت چیست؟

عروس هلندی مادر، سر جوجه ۲۰ روزه‌اش را نوک می‌زند و خون می‌اندازد، چه کنم؟

جوجه مرغ عشق چهار روزه‌ای دارم که از زمان تولد اصلاً رشد نکرده، اما جیک‌جیک می‌کند و مادر به او غذا می‌دهد. چه کنم؟

در دستگاه جوجه‌کشی، جنین بوقلمون در روز آخر هچ، زرده را جذب نکرده و درون تخم مرده است. علت چیست؟

تغذیه و رژیم غذایی

چه غذاها و میوه‌هایی برای تغذیه مرغ مینا مناسب است؟

پرندگان زینتی (عمومی)

طوطی من (عروس هلندی/ملنگو) مدام خود را به میله‌ها یا چوب قفس می‌مالد و گوشه‌گیر شده است. علت چیست؟

یک کبوتر چاهی پیدا کردم که شکستگی لگن و اسهال داشت و تلف شد. آیا احتمال انتقال آنفلوانزای مرغی وجود دارد؟

پرندگان زینتی (مرغ مینا)

مرغ مینای من کف پاهایش ملتهب و قرمز شده بود. با دارو بهتر شد اما کنار انگشتش هنوز درگیر است. علت چیست؟

پرندگان صنعتی (طیور بومی)

مرغ لاری من دور چشمش ورم کرده، چشمش بسته شده، صدای خرخر می‌دهد و اسهال آبکی دارد. مشکل چیست؟

مرغ من دچار آسیت (آب آوردگی شکم) شده است. یک بار آب آن تخلیه شد اما مجدداً شکمش آب آورده است. چه کار کنم؟

پرندگان شکاری

یک جغد شاخدار جوجه پیدا کرده‌ام که فقط به او گوشت گاو می‌دهم. الان بی‌حال شده، می‌لرزد و گردنش شل شده است.

نگهداری و مراقبت (عمومی)

آیا می‌توانم طوطی‌ام را در محل کارم که عطر فروشی است و بوی عطر دائماً در هواست، نگهداری کنم؟

چند روزی است که طوطی من هنگام پرآرایی، علاوه بر پرزهای سفید، پوسته‌های ریز طوسی‌رنگ (شبیه شوره) به اطراف می‌ریزد. آیا بیمار است؟

پرندگان زینتی (طوطی‌سانان)

کاسکوی من پس از مصرف پلت جدید، دچار استفراغ و اسهال شده است. چه اقدامی لازم است؟

دارو و درمان

عروس هلندی نر ۲ ساله‌ام دچار مسمومیت فلزی شده است. آیا راه درمانی به جز مصرف آمپول کلسیم EDTA وجود دارد؟

پرندگان صنعتی (ماکیان)

مرغ تخم‌گذار من در محل تخم‌گذاری می‌نشیند (مثل زمان تخم‌گذاری) ولی بعد از ۱۵ دقیقه بلند می‌شود و تخمی نمی‌گذارد. دلیلش چیست؟

پرندگان صنعتی (طیور)

گله صنعتی من درگیر بیماری نیوکاسل شده، کاملاً بی‌حال و بی‌اشتها هستند و تلفات شدیداً افزایشی است. چه کنم؟

رفتارشناسی و تربیت

من یک عروس هلندی نر کاملاً دستی (یک ساله) دارم. الان یک هفته است برایش جفت گرفتم اما اصلاً طرفش نمی‌رود و حتی با هم دعوا می‌کنند. آیا باید جفتش را عوض کنم؟

آیا کوتاه کردن پرهای پرواز طوطی (قیچی کردن) برای دستی کردن آن مشکلی ایجاد می‌کند؟ و چقدر طول می‌کشد تا دوباره رشد کنند؟

نگهداری و مراقبت (مرغ مینا)

مرغ مینای من یک کش مو را قورت داده است. از دیروز به او پارافین خوراکی داده‌ام اما آن را دفع نکرده یا بالا نیاورده است. روش را ادامه دهم؟